Xã Nguyễn Trãi: Thắp sáng hy vọng đưa liệt sĩ về với gia đình
Thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", truyền thống "Đền ơn đáp nghĩa" và trách nhiệm sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, xã Nguyễn Trãi đang tập trung triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Chiến dịch 500 ngày đêm).
Lực lượng chức năng tổ chức khai quật mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại nghĩa trang liệt sĩ Cẩm Ninh
Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tháng 4/1967, ông Nghiêm Văn Giá, thôn Mễ Xá tạm biệt gia đình, quê hương, để lại người vợ và 3 con thơ lên đường tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Ngày tiễn chồng lên đường cũng là cuộc chia ly mãi mãi của bà Nguyễn Thị Miến, vợ liệt sĩ Nghiêm Văn Giá khi ông hy sinh vào tháng 1/1972. Gần 60 năm xa cách, bà Miến mòn mỏi đợi chờ, mong một ngày đón được người chồng trở về đất mẹ. Bà Miến xúc động: Mặc dù một mắt kém nhưng chồng tôi vẫn lên đường đánh giặc. Từ khi đi đến lúc hy sinh, không một lá thư, không một lời nhắn gửi. Tôi gắng làm lụng nuôi các con khôn lớn. Anh Nghiêm Văn Khâm, con trai út của liệt sĩ Nghiêm Văn Giá chia sẻ: Gia đình chúng tôi đã đi hỏi nhiều người nhập ngũ cùng đợt, chỉ cần nghe manh mối về bố là chúng tôi tìm đến hỏi thông tin, nhưng tung tích nơi chôn cất của bố tôi đến nay chưa rõ. Tôi mong mỏi từng ngày được đón bố tôi trở về. Chiến dịch 500 ngày đêm thắp lên hy vọng sẽ đưa được bố tôi về với gia đình, với quê hương.

Thân nhân liệt sĩ Nghiêm Văn Giá hy vọng chiến dịch 500 ngày đêm sẽ đưa liệt sĩ về với gia đình.
Cùng với tìm thông tin liệt sĩ hy sinh tại các chiến trường, xã Nguyễn Trãi đồng thời thực hiện tốt công tác khai quật, cất bốc, lấy mẫu hài cốt, lấy mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa tìm được hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính hài cốt. Hiện nay toàn xã còn 308 liệt sĩ chưa tìm thấy, quy tập được hài cốt, trong đó còn trên 170 gia đình liệt sĩ chưa lấy mẫu ADN. Ông Nguyễn Văn Châm, Trưởng thôn Mễ Xá cho biết: Thôn có 70 liệt sĩ, trong đó gần 40 liệt sĩ chưa tìm thấy nơi chôn cất hài cốt. Chúng tôi tiếp tục rà soát từng gia đình để lập danh sách thân nhân liệt sĩ lấy mẫu ADN, hy vọng chiến dịch sẽ mang các anh về với gia đình, đồng đội.
Tại 5 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã Nguyễn Trãi có 713 phần mộ liệt sĩ, trong đó còn 66 phần mộ chưa xác định được danh tính. Xã phối hợp chặt chẽ với ban chỉ đạo 515 các cấp tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 66 phần mộ này để giám định ADN. Đồng chí Lê Chí Kiên, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Trãi cho biết: Xã xác định thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm là trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Vì vậy, địa phương tập trung rà soát chính xác số mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin; lập sơ đồ, danh sách chi tiết; chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phối hợp chặt chẽ trong khai quật, lấy mẫu, bảo đảm trang nghiêm, an toàn, đúng quy định.
Xã thành lập 5 tổ khai quật, xây dựng, hoàn nguyên lại các phần mộ sau khi lấy mẫu, tổ bảo đảm an ninh, an toàn, tổ hậu cần. Đồng thời huy động lực lượng, phương tiện tổng dọn vệ sinh khu vực các nghĩa trang, thành lập các tổ bảo đảm phục vụ hoạt động khai quật, cất bốc, an táng, tu sửa vỏ mộ bị hư hỏng. Các tổ chức chính trị - xã hội làm tốt công tác tuyên truyền để mọi người dân cùng chung tay tham gia chiến dịch ý nghĩa nhân văn này.
Từ ngày 3/8 đến ngày 10/8, xã đã khai quật 34 phần mộ tại 4 nghĩa trang, trong đó 26 phần mộ có hài cốt đều đã được lấy mẫu. Các mẫu hài cốt được lấy, quản lý, bảo quản, vận chuyển và bàn giao theo đúng quy trình; thông tin được cập nhật, số hóa để phục vụ đối chiếu, xác định danh tính liệt sĩ.
Vượt qua những khó khăn về thời tiết, các yếu tố tự nhiên tác động mạnh đến quá trình phân hủy hài cốt, xã Nguyễn Trãi tập trung lực lượng phấn đấu hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trong tháng 8 và lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ theo kế hoạch. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, thể hiện trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, góp phần đưa các anh trở về với tên tuổi, quê hương, gia đình.
